Gömülü beton elemanlarda uzun servis ömrü hedeflenir. Akışkanın ve çevrenin kimyasal özellikleri ile aşınma koşulları, yüzey koruması gereksinimini belirleyebilir. Beton bileşimi ve koruyucu uygulamalar bu etkiler birlikte değerlendirilerek seçilir.
Koruyucu kaplama neden önemli?
Beton alkali bir malzemedir; asidik ve kimyasal olarak agresif ortamlarda yüzeyi zamanla çözünür. Aşağıda iki önemli etki mekanizması açıklanmaktadır.
Dışarıdan gelen: kimyasal atık
Bugün evsel atık su hatlarında da kimyasal içerik azımsanmayacak düzeydedir; temizlik ürünlerinden küçük ölçekli işletmelere kadar pek çok kaynak hatta karışır. Etkinin belirgin biçimde arttığı yer ise sanayi altyapılarıdır: üretim tesislerinin atık hatlarında bileşim hem daha yoğun hem de daha değişkendir.
Asidik atıklar betonun bağlayıcısını çözebilir. Sülfat etkisi genleşme ve bağlayıcı bozulmasına yol açabilir; klorürler ise donatı korozyonu açısından ayrıca değerlendirilir. Bütün kimyasal etkiler aynı mekanizmayla gelişmez.
Hattın kendi ürettiği: gazdan doğan asit
Evsel atık su hatlarında karşılaşılabilen mekanizmalardan biri biyojenik sülfürik asit etkisidir:
- Atık su, doğası gereği kükürt içeren bileşikler taşır.
- Akışın yavaşladığı, çamurun biriktiği oksijensiz bölgelerdeki bakteriler bu bileşikleri hidrojen sülfür gazına dönüştürür; bacalarda duyulan çürük yumurta kokusunun kaynağı bu gazdır.
- Gaz, sıvıdan ayrılarak hattın üstündeki boşluğa çıkar ve nemli yüzeydeki su tabakasında çözünür.
- Uygun oksijen ve nem koşullarında mikroorganizmaların etkisiyle sülfürik asit oluşabilir; asit beton yüzeyine zarar verir.
Bu mekanizmayla oluşan hasar özellikle su seviyesinin üzerindeki nemli yüzeylerde görülebilir. Tabanda da aşınma ve doğrudan kimyasal etkiler gelişebilir. Risk; sıcaklık, akış, bekleme süresi ve havalandırma koşullarıyla birlikte değerlendirilir. Koruyucu kaplamanın işi, agresif ortam ile beton arasına bir engel koyarak hattın servis ömrünü uzatmaktır.
Hangi üründe hangi koruma kullanılır?
- Borular ve sürme borular: iç yüzey koruması en çok bu grupta gündeme gelir; bakımı zor hatlarda karar proje başında verilir.
- Muayene ve parsel baca elemanları: türbülans ve havalandırma koşulları gaz açığa çıkmasını ve korozyon riskini etkileyebilir; koruma gereksinimi proje özelinde değerlendirilir.
- Kutu menfez ve U kanal elemanları: endüstriyel deşarj ve agresif akışkan taşınan hatlarda değerlendirilir.
HDPE kaplı ürünler projeye özel bir uygulama değildir; standart ürün kataloğumuzda yer alır. Bu sayfanın konusu, talep üzerine gerçekleştirilen uygulamalardır.
Talep üzerine epoksi kaplama
Epoksi esaslı yüzey kaplaması, temas edeceği kimyasallara ve kullanım koşullarına uygun seçildiğinde betonun korunmasına katkı sağlar. Standart ürün gamımızın bir parçası değildir; projeye özel talep üzerine değerlendirilir.
Yüzey hazırlığı, uygulama kalınlığı ve kür koşulları seçilen sistemin teknik talimatına göre kontrol edilir. Fabrika uygulaması bu kontrollerin düzenli yürütülmesini kolaylaştırabilir.
Koruma kararını birlikte veriyoruz
Beton bileşimi ve yüzey koruması, maruz kalınacak etkiler dikkate alınarak birlikte değerlendirilir. Uygun bir sistem seçimi için ortamın özellikleri, ürün geometrisi ve uygulama koşulları belirlenir.
Bu değerlendirmeyi yapabilmemiz için ihtiyaç duyduğumuz bilgiler şunlardır:
- Hattın taşıyacağı akışkanın niteliği (evsel atık su, endüstriyel deşarj, yağmur suyu).
- Hattın eğimi ve havalandırma durumu.
- Varsa aynı bölgedeki mevcut hatlarda gözlenen bozulma.
- Hedeflenen servis ömrü.
- Varsa atık su analizi, pH, sıcaklık, kimyasal içerik ve aşındırıcı katı madde bilgisi.
Bu bilgilerle birlikte korumanın gerekli olup olmadığını, gerekiyorsa hangi yöntemle ve kesitin hangi bölümünde uygulanacağını birlikte belirliyoruz.